Gaz Sıkışması Nedenleri

·         Bazı gıdaların sindirilmesi daha zor olabilmektedir. Bu süreçte, bağırsakta bulunan zararsız bakteriler gıdaları parçalamaya çalışırken gazı açığa çıkarmaktadır.

·         Hava yutma, gaz sıkışmasının en yaygın nedenidir. İnsanlar yemek yerken, içecek içerken hatta yutkunduklarında bile bir miktar hava yutmaktadır. Diğer yandan, çok hızlı yemek yemek ya da içecek içmek, sakız çiğnemek, sigara içmek ve ağıza tam oturmayan protezler kullanmak da bir miktar hava yutulmasına neden olabilmektedir.

Geğirmek, hava yutulması nedeniyle oluşan gazı çıkarmaya yardımcı olmaktadır. Geri kalan gaz ise kısmen emildiği için ince bağırsağa doğru hareket etmektedir. Küçük bir miktar ise rektumdan serbest kalmak için kalın bağırsağa doğru gitmektedir.

Sindirim sürecinde rolü bulunan bazı enzimlerin eksikliği ya da yokluğu, özellikle şeker, nişanta ve lif içeren karbonhidratların ince bağırsaklar tarafından sindirilememesine neden olabilmektedir.

Tam olarak sindirilemeyen bu gıdalar sonrasında kalın bağırsağa geçmektedir. Kalın bağırsakta bulunan zararsız bakteriler bu gıdaları parçalamaya çalışırken hidrojen ve karbondioksit üretmektedir. Sonuç olarak da, oluşan gaz rektumdan dışarı çıkmaktadır.

Gaz Sıkışmasını Tetikleyen Gıdalar

Karbonhidratlı yiyeceklerin çoğu gaz sıkışmasına neden olabilmektedir. Sanıldığının aksine, yağlı ve proteinli yiyecekler daha az gaz üretmektedir.

Bazı gıdalar, özelllikle de, inülin gibi oligosakkaridler açısından yüksek olanlar, gazı tetikleyebilmektedir. İnulin, fruktanlar olarak bilinen bir diyet lifi sınıfına aittir. Bazı örnekleri ise şunlardır:

·         Enginar, brokoli, pırasa, karnabahar, lahana, sarımsak, soğan, fasulye, Brüksel lahanası ve şalgam gibi sebzeler

·         Buğday veya yulaf gibi tahıllar

·         Fasulye ve mercimek de dahil olmak üzere bakliyatlar

·         Süt ürünleri

·         Ekmek gibi mayalı ürünler

·         Kaju fıstığı

Fasulye Çeşitleri: Fasulye gibi kompleks olan karbonhidratların sindirimi daha zordur. Kompleks karbonhidratlar alt bağırsağa ulaştığında, bakteriler bu gıdalarla beslenmekte ve gaz üretmektedir.

Laktoz İntoleransı: Laktoz intoleransı bulunan kişiler, süt ve süt ürünlerini sindirmeye yardımcı olan enzimlerin eksikliğini çekmektedir. Bu nedenle, bağırsaklarda bulunan bakteriler laktozla beslenmektedir. Bu da, yüksek oranda gaz üretimine neden olarak gaz sıkışmasına yol açabilmektedir.

Çölyak Hastalığı: Çölyak hastalığı bulunan kişiler, arpa, buğday ve çavdar gibi gıdalarda bulunan gluten isimli proteine karşı reaksiyona göstermektedir. Bu gıdaların tüketilmesi durumunda gaz sıkışması yaşamak da kaçınılmaz olabilmektedir.

Yapay Tatlandırıcılar: Özellikle, sakızlarda ve şekersiz tatlı yiyeceklerde bulunan sorbitol ve mannitol, bazı insanlarda ishal ve gaz sıkışmasına yol açabilmektedir.

Lif Takviyeleri: Lif takviyeleri çok hızlı bir şekilde diyete dahil edildiği zaman, özellikle de, psyllium içeriyorsa, karın şişkinliğine ve gaz sıkışmasına neden olabilmektedir.

Gazlı İçecekler: Kola, gazoz, bira gibi gazlı içecekler bağırsaklarda çok fazla gazın sıkışmasına yol açabilmektedir.

Tıbbi Nedenler

Crohn hastalığı, ülseratif kolit veya divertikülite gibi pek çok kronik sindirim sistemi hastalığı gaz sıkışmasına yol açabilmektedir. Gaz sıkışmasının altında yatan sağlık sorunu bazı kanser türlerinden de kaynaklanabilmektedir.

Safra problemleri: Safra taşları ve safra kesesi iltihabı (kolesistit) gaz sıkışmasına yol açabilmektedir.

Kabızlık: Kabızlık nedeniyle bağırsak hareketlerinde meydana gelen sorunlar, gazın bağırsaklarda birikmesine yol açmaktadır. Bu da, gaz sıkışmasına yol açmaktadır.

Enfeksiyonlar: Sindirim sisteminde meydana gelen viral, bakteriyel veya parazit enfeksiyonları gaz sıkışmasına yol açabilmektedir. Diğer yandan, gıda zehirlenmesi de bir gaz sıkışması nedeni olabilmektedir. Bu örnekler arasında, E. coli enfeksiyonu, amebiasis ve giardiasis bulunmaktadır.

Antibiyotikler: Enfeksiyonal hastalıklarda kullanılan antibiyotikler, bağırsaklarda bulunan sağlıklı bakteri florasını etkileyebilmekte ve gaz sıkışmasına yol açabilmektedir.

Laksatifler: Laksatifler yani dışkı yumuşatıcıların düzenli ve aşırı kullanımı gaz sıkışmasını tetikleyebilmektedir.

Diğer nedenler: Gaz sıkışmasının diğer nedenleri arasında ise hamilelik, fıtık, pankreatit, Hirschsprung hastalığı, premenstrüel sendrom, endometriyoz ve diğerleri bulunmaktadır.

Gaz Sıkışması Nedir?

Kişi yemek yediğinde, içecek içtiğinde hatta yutkunduğunda bile küçük miktarlarda hava da yutmaktadır. Bu hava sonrasında bağırsaklarda birikmektedir. Sindirim sistemin oluşan gaz esasında nitrojen ve oksijenden oluşmaktadır.

Gıdaların sindirilme işleminde hidrojen, metan ve karbondioksit şeklinde gaz oluşmaktadır. Oluşan bu gaz biriktikçe ağzından ya da anal geçitten çıkmaktadır.

Gaz sıkışması ise, sindirim sistemindeki gazın birikmesi nedeniyle karın rahatsızlığı yaratmasıdır. Gaz sıkışması yaşayan pek çok insan beraberinde karın şişkinliği de yaşamaktadır.

Gaz Sıkışması Tedavisi

Gaz sıkışması nasıl geçer? Gaz sıkışması genellikle, diyet ve yaşam tarzı değişiklikleriyle tedavi edilebilmektedir.

Diyet Değişiklikleri

·         Günlük olarak yiyecek ve içecek günlüğü tutmak, neyin gaz sıkışmasına neden olduğunu tespit edip o yiyeceklerden kaçınmak

·         Süt ürünlerinde kısıtlamalar yapmak, yoğurt gibi laktozu düşük ürünleri tercih etmek

·         Kızarmış yiyecekler ve gazlı içeceklerden kaçınmak

·         Yüksek lifli gıdaların tüketimini geçici olarak azaltmak

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

·         Daha küçük porsiyonlarla yemek

·         Yiyecekleri yavaş yemek ve iyice çiğnemek

·         Sakız çiğnemekten, sert şekerlemeleri emmekten ve pipetle içecek içmekten kaçınmak

·         Ağız protezlerinin tam ve sağlam oturtulması

·         Sigarayı bırakmak

·         Düzenli egzersiz yapmak

Gaz Sıkışması İçin Hangi Doktora Gidilir?

Gaz sıkışması tanısı ve tedavisi için gastroenteroloji bölümüne başvurulmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir